Wieś Popielno została założona w XVII wieku. Możliwe, że dawni osadnicy parali się w puszczy popielarstwem, czyli wytwarzaniem popiołu drzewnego i potażu (węglan potasu) z drewna.

W Popielnie znajdują się pozostałości zespołu dworskiego z najstarszym obiektem — murowanym magazynem z 1858 r. Park dworski pochodzi z XIX w., przekształcony w XX w. przez pracowników stacji badawczej Uniwersytetu w Królewcu (założyli m.in. alpinarium). Trzy stylizowane domy drewniane zbudowano w latach 20. XX w.

Warto wstąpić na teren Stacji Badawczej Rolnictwa Ekologicznego i Hodowli Zachowawczej Zwierząt Polskiej Akademii Nauk w Popielnie. Pod opieką przewodnika możemy zwiedzić wybrane obiekty stacji i udać się na trasę wycieczki pieszej (hodowla jelenia szlachetnego).

W zagrodach utrzymuje się kilkadziesiąt jeleni szlachetnych, danieli i chińskich jeleni milu. Prowadzone są badania nad rozrodem i wzrostem poroża. Fermę założono w 1956 r.

W ośrodku w Popielnie realizowany jest program aktywnej ochrony bobra. Wraz z przewodnikiem można udać się do jedynego w Polsce miejsca hodowli bobrów i obejrzeć te zwierzęta. Po ostatniej wojnie bobrów w Polsce prawie nie było. Kilka sztuk przywędrowało z Litwy, a w 1948 i 1949 r. osadzono ich niewielką ilość nad Biebrzą. W 1958 r. sprowadzono kilkanaście sztuk z Woroneża (b. ZSRR). Niektóre trafiły na Warmię i Mazury wędrując wzdłuż cieków z Obwodu Kaliningradzkiego. Z ośrodka w Popielnie odtworzono gatunek w Niemczech, Austrii i Wielkiej Brytanii (w tym kraju wyginęły już w XIII w.).

W celu zachowania rezerwy genetycznej prowadzona jest hodowla rasy bydła czerwonego polskiego i świni złotnickiej pstrej. W pasiece utrzymuje się rodzimą pszczołę augustowską. Teren użytkowany przez Stację Badawczą Rolnictwa Ekologicznego i Hodowli Zachowawczej Zwierząt zajmuje 24,73 km2. W stacji znajduje się ośrodek edukacji przyrodniczo-ekologicznej organizujący kilkudniowe i kilkutygodniowe zajęcia dla dzieci i młodzieży. W sali muzealnej można obejrzeć eksponaty.

Wjeżdżając w głąb puszczy można przekroczyć na szosie wjazd do tej części lasu, w której żyją koniki polskie.

Po pobycie w Popielnie warto zajechać do Wierzby. Mieści się tutaj ośrodek wypoczynkowy Polskiej Akademii Nauk. Z przystani nad jez. Bebłany odbija co godzinę prom (8-14), którym można przeprawić się na drugą stronę jeziora, skąd blisko już do Mikołajek i jego atrakcji (ok. 5 km). Przeprawa promowa trwa 10 min. i obejmuje zarówno pasażerów, jak i ich samochody.

Autorem treści jest Ryszard Karuzo,
wybitny regionalista Warmii i Mazur.

Zobacz również w okolicy